ශ්රී ලංකාවේ පර්යේෂණ සංස්කෘතිය ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුව හැඩගැස්වීමේ තීරණාත්මක පියවරක් තබමින්, නැගෙනහිර විශ්වවිද්යාලයේ ප්රජා සහභාගීත්ව විශිෂ්ටතා මධ්යස්ථානය “Centre of Excellence for Community Engagement and Involvement” (CEI) පසුගිය 12 වැනිදා නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කරන ලදී. මෙම සුවිශේෂී මධ්යස්ථානය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා සෞඛ්ය හා සමාජ සත්කාර පිළිබඳ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනය (IRD) සහ එහි අධ්යක්ෂ, පර්යේෂණ විද්යාඥ මහාචාර්ය අතුල සුමතිපාල මහතාගේ මගපෙන්වීම සහ අත්දැකීම් දායකත්වය හිමි විය.
IRD අත්දැකීම් සම්භාරය සහ ජාත්යන්තර දායකත්වය
මෙම සමුළුවේදී IRD කණ්ඩායම විසින් ශ්රී ලංකා නිවුන් ලේඛනාගාරය (Sri Lankan Twin Registry) වැනි දැවැන්ත ව්යාපෘති හරහා ලැබූ වසර 25ක අත්දැකීම් බෙදාහදා ගන්නා ලදී. වෛද්ය පර්යේෂණ සභාව (Medical Research Council (MRC UK)), Wellcome Trust සහ ජාතික සෞඛ්ය පර්යේෂණ ආයතනය (NIHR – UK) වැනි ජාත්යන්තර පර්යේෂණ පුණ්යාධාර ලබා දෙන ආයතන සමඟ එක්ව සිදු කරන ලෝක මට්ටමේ පර්යේෂණවලට ශ්රී ලාංකික ප්රජාව සම්බන්ධ කරගත් ආකාරය මෙහිදී ආදර්ශයක් ලෙස ඉදිරිපත් කෙරිණි.
NIHR සහයෝගීතාවය සහ ක්රියාත්මක ව්යාපෘති
එක්සත් රාජධානියේ NIHR (National Institute for Health and Care Research) ආයතනයේ මූල්ය අනුග්රහය ඇතිව ශ්රී ලංකාව පුරා ක්රියාත්මක වන ප්රජා මූලික පර්යේෂණ ව්යාපෘති පිළිබඳව මෙහිදී විශේෂ අවධානයක් යොමු විය. එහිදී IRD ආයතනයේ සෘජු දායකත්වය සහිතව ක්රියාත්මක වන ප්රධාන ව්යාපෘති කිහිපයක් පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය විය:
ENHANCE සහ TRANSLATE (ගාල්ල): මේවා ද මෙරට සෞඛ්ය පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයේ නව මාවත් විවර කරන ප්රමුඛ පෙළේ ව්යාපෘති වේ.
ECLIPSE ව්යාපෘතිය: රජරට විශ්වවිද්යාලයේ වෛද්ය පිටය හා මහාචාර්ය සුනෙත් හා තිලිනි අගම්පොඩිගේ නායකත්වයෙන් කීලු විශ්වවිද්යාලය සම්බන්ධව සිදු කරන ලද ලිෂ්මන්යිසිස් රෝගය පිළිබඳ පර්යේෂණ සඳහා වෙන් වූ මෙහි සම-අයදුම්කරු (co-applicant) ලෙස මහාචාර්ය අතුල සුමතිපාල මහතාද සක්රීයව දායක විය.
NAMASTE ව්යාපෘතිය: විශේෂඥ වෛද්ය ආසිරි හේවාමාලගේ හා විශේෂඥ දිලිනි විපුල්ගුන මහත්මියගේ නායකත්වයෙන් මෙහෙයවනු ලබන අතර, එමගින් ඔටිසම් (Autism) වැනි තත්ත්වයන් පිළිබඳ පර්යේෂණ හා ප්රජාව දැනුවත් කිරීම සිදු කෙරේ.
පර්යේෂණයේ නව මානය: ප්රජා සහභාගීත්වය (CEI)
පර්යේෂණ යනු විද්යාගාරයකට පමණක් සීමා වූවක් නොවන බවත්, එයට සාමාන්ය ජනතාවගේ (Community) සක්රීය සහභාගීත්වය අත්යවශ්ය බවත් IRD ආයතනය නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරයි. යාපනය විශ්වවිද්යාලය හා මහාචාර්ය කුමාරන්ගේ නායකත්වය යටතේ නැගෙනහිර විශ්වවිද්යාලයේ පිහිටුවන ලද මෙම නව CEI මධ්යස්ථානය හරහා, ඉදිරියේදී පර්යේෂණ සැලසුම් කිරීමේ සිට දත්ත විශ්ලේෂණය දක්වා වූ සෑම පියවරකටම ප්රජාව සම්බන්ධ කර ගැනීමට අපේක්ෂිතය.
එංගලන්තයේ ජාතික සෞඛ්ය පර්යේෂණ ආයතනය (NIHR-UK) මගින් ලබා දෙන ලද පර්යේෂණ අරමුදල් හරහා ක්රියාත්මක වන ව්යාපෘති අට පිළිබඳ තොරතුරු මෙහිදී බෙදා දෙන ලදී.
– IRD මාධ්ය අංශය
ஆராய்ச்சித் துறையில் ஒரு புதிய மைல்கல்: கிழக்கு பல்கலைக்கழகத்தில் சமூக ஈடுபாடு மற்றும் பங்களிப்புக்கான சிறந்த மையம் (CEI) ஆரம்பம்
இலங்கையின் ஆராய்ச்சி கலாசாரத்தை சர்வதேச தரத்திற்கு ஏற்ப வடிவமைக்கும் ஒரு தீர்மானமிக்க நடவடிக்கையாக, கிழக்கு பல்கலைக்கழகத்தின் “சமூக ஈடுபாடு மற்றும் பங்களிப்புக்கான சிறந்த மையம்” (Centre of Excellence for Community Engagement and Involvement – CEI) கடந்த 12 ஆம் திகதி உத்தியோகபூர்வமாக நிறுவப்பட்டது. இந்த தனித்துவமான மையத்தை நிறுவுவதற்கு, சுகாதார மற்றும் சமூகப் பாதுகாப்பு ஆராய்ச்சி மற்றும் மேம்பாட்டு நிறுவனம் (IRD) மற்றும் அதன் பணிப்பாளர், ஆராய்ச்சி விஞ்ஞானி பேராசிரியர் அதுல சுமதிபால ஆகியோரின் வழிகாட்டலும் அனுபவப் பகிர்வும் வழங்கப்பட்டது.
IRD இன் அனுபவப்பகிர்வும் சர்வதேச பங்களிப்பும்
இந்த நிகழ்வின் போது, இலங்கை இரட்டையர் பதிவேடு (Sri Lankan Twin Registry) போன்ற பாரிய திட்டங்களின் ஊடாகப் பெற்ற 25 வருட அனுபவங்களை IRD குழுவினர் பகிர்ந்து கொண்டனர். மருத்துவ ஆராய்ச்சி சபை (MRC UK), Wellcome Trust மற்றும் தேசிய சுகாதார ஆராய்ச்சி நிறுவனம் (NIHR – UK) போன்ற சர்வதேச நிதியுதவி வழங்கும் நிறுவனங்களுடன் இணைந்து மேற்கொள்ளப்படும் உலகத்தரம் வாய்ந்த ஆராய்ச்சிகளில் இலங்கை சமூகத்தை எவ்வாறு ஈடுபடுத்துவது என்பது குறித்து இங்கே முன்னுதாரணங்கள் வழங்கப்பட்டன.
NIHR ஒத்துழைப்பும் நடைமுறைப்படுத்தப்படும் திட்டங்களும்
ஐக்கிய இராச்சியத்தின் NIHR நிறுவனத்தின் நிதி அனுசரணையுடன் இலங்கை முழுவதும் நடைமுறைப்படுத்தப்படும் சமூக அடிப்படையிலான ஆராய்ச்சித் திட்டங்கள் குறித்து இங்கு விசேட கவனம் செலுத்தப்பட்டது. அதில் IRD நிறுவனத்தின் நேரடி பங்களிப்புடன் செயற்படுத்தப்படும் சில முக்கிய திட்டங்கள் பற்றிய தகவல்கள் வெளியிடப்பட்டன:
ENHANCE மற்றும் TRANSLATE (காலி): இவை நாட்டின் சுகாதார ஆராய்ச்சித் துறையில் புதிய வழிகளைத் திறந்துவிடும் முன்னணித் திட்டங்களாகும்.
ECLIPSE திட்டம்: ரஜரட்ட பல்கலைக்கழக மருத்துவ பீடத்தின் பேராசிரியர் சுனெத் மற்றும் திலினி அகம்பொடி ஆகியோரின் தலைமையில் கீல் (Keele) பல்கலைக்கழகத்துடன் இணைந்து முன்னெடுக்கப்படும் ‘லிஷ்மேனியாசிஸ்’ (Leishmaniasis) நோய் தொடர்பான இந்த ஆராய்ச்சியில், இணை விண்ணப்பதாரராக (Co-applicant) பேராசிரியர் அதுல சுமதிபால தீவிரமாகப் பங்களித்தார்.
NAMASTE திட்டம்: விசேட வைத்திய நிபுணர்களான ஆசிரி ஹேவாமாலகே மற்றும் திலினி விபுல்குண ஆகியோரின் தலைமையில் வழிநடத்தப்படும் இத்திட்டம், ஓட்டிசம் (Autism) போன்ற நிலைகள் குறித்த ஆராய்ச்சிகளையும் விழிப்புணர்வையும் மேற்கொள்கிறது.
ஆராய்ச்சியின் புதிய பரிமாணம்: சமூக ஈடுபாடு (CEI)
ஆராய்ச்சி என்பது ஆய்வுகூடத்திற்குள் மாத்திரம் மட்டுப்படுத்தப்பட்டதல்ல என்றும், அதற்குப் பொதுமக்களின் (Community) தீவிர பங்களிப்பு அவசியம் என்றும் IRD நிறுவனம் தொடர்ச்சியாக வலியுறுத்தி வருகின்றது. யாழ்ப்பாணப் பல்கலைக்கழகம் மற்றும் பேராசிரியர் குமரனின் தலைமையில் கிழக்கு பல்கலைக்கழகத்தில் நிறுவப்பட்ட இந்த புதிய CEI மையத்தின் ஊடாக, வருங்காலத்தில் ஆராய்ச்சித் திட்டமிடல் முதல் தரவு பகுப்பாய்வு வரையிலான ஒவ்வொரு கட்டத்திலும் சமூகத்தை இணைத்துக்கொள்ள எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
இங்கிலாந்தின் தேசிய சுகாதார ஆராய்ச்சி நிறுவனத்தினால் (NIHR-UK) வழங்கப்பட்ட ஆராய்ச்சி நிதியின் கீழ் இலங்கையில் நடைமுறைப்படுத்தப்படும் 8 திட்டங்கள் குறித்த தகவல்களும் இங்கு பகிர்ந்து கொள்ளப்பட்டன.
– IRD ஊடகப் பிரிவு
A New Milestone in Research: Centre of Excellence for Community Engagement and Involvement (CEI) Launched at Eastern University
Taking a decisive step toward aligning Sri Lanka’s research culture with international standards, the Centre of Excellence for Community Engagement and Involvement (CEI) was officially established at the Eastern University of Sri Lanka on the 12th. The establishment of this unique centre was supported by the guidance and expertise of the Institute for Research and Development (IRD) in Health and Social Care and its Director, Research Scientist Professor Athula Sumathipala.
IRD’s Wealth of Experience and International Contribution
During the ceremony, the IRD team shared 25 years of experience gained through massive projects such as the Sri Lankan Twin Registry. Examples were presented on how the Sri Lankan community was integrated into world-class research conducted in collaboration with international funding bodies such as the Medical Research Council (MRC UK), Wellcome Trust, and the National Institute for Health and Care Research (NIHR-UK).
NIHR Collaboration and Ongoing Projects
Special attention was given to community-based research projects implemented across Sri Lanka with financial support from the UK’s NIHR. Details regarding several key projects involving direct contribution from the IRD were revealed:
ENHANCE and TRANSLATE (Galle): These are leading projects opening new pathways in the country’s health research sector.
ECLIPSE Project: Conducted by the Faculty of Medicine, Rajarata University, under the leadership of Professors Suneth and Thilini Agampodi in collaboration with Keele University (UK). Professor Athula Sumathipala actively contributed as a co-applicant to this research focused on Leishmaniasis.
NAMASTE Project: Led by Specialists Dr. Asiri Hewamalage and Dr. Dilini Vipulaguna, this project focuses on research and raising community awareness regarding conditions such as Autism.
A New Dimension in Research: Community Engagement (CEI)
The IRD consistently emphasizes that research is not confined to a laboratory; the active participation of the community is essential. Through this new CEI established at the Eastern University—under the leadership of Professor Kumaran and the University of Jaffna—it is expected to involve the community in every step of future research, from planning to data analysis. Information regarding eight projects currently being implemented through research grants provided by the NIHR-UK was also shared during the event.
– IRD Media Division
