අපේ ජීවිතවල අප වැඩියෙන් ම ඔසවා තබන සහ වටිනා ම සම්පත වන්නේ අපේ දරුවන් ය. ‘වැඩිහිටියකු වූ පසු
‘සෞඛ්යය’යනු හුදෙක් රෝගී නො වී
සෞඛ්ය ප්රවර්ධන පෙර පාසලක සැ
‘පෙර පාසලක්’යනු මුල් ළමාවියේ ද
1 – බුද්ධිමය සංවර්ධනය – සිතීමේ ස
2 – භෞතික සංවර්ධනය – ශාරීරික සෞ
3 – භාෂාමය සංවර්ධනය – සන්නිවේදන
4 – සමාජ හා චිත්තවේගීය කුසලතා සං
මෙපමණක් නො ව පෙර පාසලක් යනු,
1 සුරක්ෂිත භෞතික පරිසරය
දරුවකුගේ ඉගෙනුම් පරිසරය සැ
2 ඵලදායී ඉගෙනුම් පරිසරය
පෙර පාසල් දරුවන්ගේ සංවර්ධන අංශ
3 යහපත් පුරුදු ගොඩනැංවීම සඳහා
දරුවාට ඕනෑ ම යහපත් හැසිරීම් හඳු
නිවැරදි ලෙස දෙඅත් පිරිසි
තම හැඟීම් මෙන් ම අන් අයගේ
ප්රවර්ධන පෙර පාසලක තිබිය යුතු
පෙර පාසලක් සෞඛ්ය ප්රවර්ධන මට්
සුරක්ෂිත පරිසරය
අනතුරුදායක නොවන පිරිසිදු වටපි
ඵලදායී ඉගෙනුම් වටපිටාව
දරුවා උත්තේජනය කරන උපකරණ සහ ක්
යහපත් සෞඛ්ය පුරුදු
අත් සේදීම, දත් මැදීම සහ හැසිරී
ක්රියාශීලී දිවිපෙවත
දිනකට විනාඩි 180ක් ක්රියාශීලී
සන්නිවේදන මැදිහත් වීම
පෝෂණය (දේදුනු ප්රහේලිකාව) සහ
චර්යාත්මක අධීක්ෂණය
දරුවාගේ වෙනස්කම් පිළිබඳ ව ගුරු
සෞඛ්ය අංශ සහයෝගීතාව
පවුල් සෞඛ්ය සේවා නිලධාරිනි, ම
ප්රජා සහභාගීත්වය
දෙමාපියන් සහ ප්රජාව එක්ව කටයු
4 ක්රියාශීලී දිවිපෙවත සහ ශාරී
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්
මේ සඳහා විවිධ දළ චාලක සහ සියු
ඩිජිටල් තිරය පසෙක ලා සෙල්ලම් කි
5 චර්යා වෙනසක් සඳහා සන්නිවේදන
චර්යා ප්රවර්ධනය සඳහා විවිධ වර්
01 – පුද්ගලික ස්වස්ථතාව
සෞඛ්ය පුරුදු ආරම්භ වන්නේ දරු
අත් සේදීමේ කලාව – රෝගාබාධ රැ
02 – පෝෂණීය ආහාර වේල
‘පෙර පාසල් විය’ යනු දරුවකු
- 01 – දේදුනු ප්රහේලිකාව (Rainbow puzzle)
මෙහි දී දරුවා දිනපතා ලබා
- 02 – ආහාර පැනලය
දරුවාට කුමන ආහාරයක් ගත යු
■ සිරුර වර්ධනය කරන ආහාර foods that help us grow
■ ශක්තිය ලබා දෙන ආහාර foods that give us energy
■ රෝගවලින් ආරක්ෂා කරන ආහාර
- 03 – පිරිසිදු පානීය ජලය භාවිතය
ලංකාවේ පෙර පාසල් දරුවන්ගෙන්
■ තිබහට පැණිබීම වෙනුවට වතුර
■ මෙම පුරුද්ද ඇති කිරීමට මුත්
■ ඉහත දැක්වූ යහපත් සෞඛ්ය පු
පෝෂණය සහ සෞඛ්ය පුරුදු සඳහා වි
දේදුනු ප්රහේලිකාව (Rainbow puzzle)
දිනපතා එළවළු වර්ග 2ක්, පළතුරු
ආහාර පැනලය
සිරුර වර්ධනය කරන, ශක්තිය දෙන ස
පැණිබීම වෙනුවට වතුර
සීනි සහිත බීම අවම කර පිරිසිදු ජලය පානයට හුරු කිරීම
6 දරුවාගේ චර්යාත්මක වෙනස්කම් අධීක්ෂණය කිරීම
පෙර පාසල් ගුරුවරියකගේ වගකීම, හුදෙක් ඉගැන්වීම පමණක් නො ව, දරුවාගේ දෛනික හැසිරීම් සහ චර්යාත්මක වෙනස්කම් කෙරෙහි ඉතා තියුණු අවධානයක් යොමු කිරීමයි.
■ නිර්මාණශීලී අධීක්ෂණ ක්රමවේදථ දරුවාගේ ප්රගතිය මැන බැලීම සඳහා ගුරුවරු විවිධ නිර්මාණශීලී උපක්රම සහ ප්රස්ථාර (charts) භාවිත කරයි.
7 සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ බහුවිධ කණ්ඩායම් සමඟ සහයෝගීතාව සහ නියමිත අවස්ථාවල දී සෞඛ්ය පරීක්ෂාව
‘සෞඛ්ය ප්රවර්ධන පෙර පාසල්’යනු හුදෙකලා ඒකකයක් නො ව, එය ප්රාදේශීය සෞඛ්ය බලධාරීන් සමඟ සමීප ව බැඳී පවතින්නකි. පවුල් සෞඛ්ය සේවා නිලධාරිනිය (Midwife) දරුවාගේ වර්ධන සටහන් සහ පෝෂණ මට්ටම් නිරීක්ෂණය කිරීමට ඇයගේ සහය නිරන්තරයෙන් ලබා ගනී.
■ මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂක (PHI)
පෙර පාසල් පරිශ්රයේ සෞඛ්යාරක්ෂිත බව, ජල පහසුකම් සහ කසළ කළමනාකරණය ප්රමිතියට අනුව සිදුවන්නේ දැයි සොයා බැලීමට ඔහුගේ දායකත්වය වැදගත් වේ.
■ පාසල් දන්ත චිකිත්සක (School Dental Therapist) – දරුවන්ගේ මුඛ සෞඛ්යය පරීක්ෂා කිරීම සහ යහපත් දන්ත පුරුදු ඇති කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සේවය ගනු ලබයි.
8 ප්රජා සහභාගිත්වය සහ සමූහ වගකීම (Community Engadgement)
පෙර පාසල යනු ප්රජාවකි. එහි දරුවා, ගුරුතුමිය, සේවකයින්, දෙමව්පියන් මුල්තැන ගන්න අතර, අසල්වැසියන්, සෞඛ්ය, මුල් ළමාවිය සහ පූර්ව ළමාවිය නිලධාරීන් ද සහ අනෙකුත් ක්ෂේත්ර නිලධාරීන් ද පෙර පාසල් ප්රජාවේ වැදගත් අංග වේ. මෙම සියලු දෙනාගේ සහභාගීත්වය සහ සහයෝගීතාව, පෙර පාසලක් සෞඛ්ය ප්රවර්ධන මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමේ දී ඉතා වැදගත් වේ.
පෙර පාසල තුළ ක්රියාත්මක වන සෞඛ්ය පුරුදු සාර්ථක වීමට නම් අවට ප්රජාවගේ සහයෝගය අත්යවශ්ය වේ.
පරිසර සංරක්ෂණය – විධිමත් කසළ කළමනාකරණය, ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් සහ වටපිටාව පිරිසුදුව තබා ගැනීම සඳහා ගුරුවරුන්, දෙමාපියන් සහ අවට පදිංචිකරුවන් එක්ව කටයුතු කරයි.
ප්රජා දායකත්වය – පෙර පාසලේ භෞතික පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමට සහ සෞඛ්ය සම්පන්න පරිසරයක් පවත්වා ගැනීමට ප්රජාව සක්රීය ව දායක කර ගැනීම.
පූර්ව ළමා විය සංවර්ධනයට ඒකාබද්ධ රාජ්ය මෙහෙයුම
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය, කාන්තා හා ළමා කටයුතු අමාත්යාංශය හා Clean Sri Lanka වැඩසටහන එක් ව යුනිසෙෆ් ආධාර යටතේ ක්රියා කරනු ලැබේ
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය මුල් වී ආරම්භ කරන ලද සෞඛ්ය ප්රවර්ධන පෙර පාසල් වැඩසටහන සහ සමාජ සහ චර්යාත්මක වෙනසක් ඔස්සේ ළමා සෞඛ්ය ප්රවර්ධනය සඳහා වන ජාතික සන්නිවේදන වැඩසටහන, දැනට දිවයින පුරා සෞඛ්ය ප්රවර්ධන පෙර පාසල්වල යුනිසෙෆ් ආයතනයේ ආධාර යටතේ ක්රියාත්මක වේ. මෙම සෞඛ්ය ප්රවර්ධන වැඩසටහන ඉදිරි වසර තුනේ දී දිවයිනේ සියලු පෙර පාසල්වලට ව්යාප්ත කිරීම රජයේ ‘clean sri lanka’ ‘step up’ මුල් ළමා විය සංවර්ධන ජාතික මෙහෙයුම ඔස්සේ කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.
‘clean sri lanka’ ‘step up’ මුල් ළමා විය සංවර්ධන ජාතික මෙහෙයුම, පූර්ණ මුල් ළමා විය සංවර්ධනයට අදාළ වන අතර, මෙහි සෞඛ්ය සන්නිවේදන වැඩසටහන දරුවාගේ දෛනික චර්යා, සෞඛ්ය සම්පන්න මාවතකට යොමු කිරීම සඳහා ක්රියාත්මක වන වැඩපිළිවෙළකි. ශ්රී ලංකාව පුරා පෙර පාසල් 19,000ක පමණ ජාලයක් තිබේ. මෙම සෞඛ්ය සන්නිවේදන වැඩසටහනේ ප්රධාන ඉලක්කය වන්නේ දිවයින පුරා විසිරී ඇති පෙර පාසල් 19,000කට අධික සංඛ්යාවක ගුරුවරුන් සහ දරුවන් සෞඛ්ය ප්රවර්ධන ක්රියාවලියට සක්රීය ව දායක කර ගැනීමයි. මෙහි දී දිස්ත්රික්ක 25ම ආවරණය වන පරිදි පියවරෙන් පියවර ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ ජාතික මෙහෙයුමක් දැනට ක්රියාත්මක වේ. මෙහි තවත් සුවිශේෂීත්වය වන්නේ, මෙම සෞඛ්ය පුරුදු ප්රවර්ධනය කිරීමේ ක්රමෝපායයන්, පසුගිය දා එළි දැක්වූ ජාතික පෙර පාසල් විෂය රාමුවලට ද ඇතුළත් කිරීමට සෞඛ්ය ප්රවර්ධන කාර්යාංශය ජාතික අධ්යාපන ආයතනයට දායක වීම වේ. එනම් පෙර පාසල් විෂය රාමුව ඔස්සේ ද මෙම සෞඛ්ය සන්නිවේදන ක්රියාකාරකම් භාවිතයට ගුරුවරුන්ට උද්දේශනය වී තිබේ.
2030 වසර වන විට ළමයින්සහ ඔවුන් ව රැකබලාගන්නන් අතර පහත දැක්වෙන හැසිරීම් අට සාක්ෂාත් කර ගැනීම, මෙම ජාතික සෞඛ්ය සන්නිවේදන වැඩසටහනේ මූලික අරමුණ වේ. පළමු චර්යා ප්රතිඵල හය ප්රධාන වශයෙන් දරුවන් තුළ බලාපොරොත්තු වන අතර හත්වන සහ අටවන හැසිරීම්හි වෙනස්කම් රැක බලාගන්නන්ගෙන් (දෙමව්පියන්, ගුරුවරුන් සහ අනෙකුත් රැක බලාගන්නා වැඩිහිටියන්) අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, එම කොටස් දෙක තුළ ද දරුවන්ට භූමිකාවක් තිබේ. මෙම අපේක්ෂිත හැසිරීම් ප්රතිඵල මුල් ළමාවිය රැකවරණය සහ සංවර්ධනය සඳහා වූ ආරක්ෂණ රාමුව තුළ (nurturing care framework) සඳහන් වී ඇත.
- දරුවෝ පුද්ගලික සනීපාරක්ෂක පිළිවෙත් අනුගමනය කරති.
- දරුවෝ නිසි ලෙස අපද්රව්ය බැහැර කිරීමට සහ පරිසරය පිරිසිදු ව තබා ගැනීමට පුරුදු වී සිටිති.
- දරුවෝ දිනපතා පලතුරු 2ක්, එළවළු 2ක් සහ කොළ පැහැති පලා වර්ගයක් අනුභව කරති.
- දරුවෝ දිනපතා නිර්දේශිත කාල සීමාවෙහි ශාරීරික ක්රියාකාරකම්වල යෙදෙති.
- දරුවෝ පාලනයකින් යුතු ව නිර්දේශිත තිර කාලය පමණක් භාවිත කරති.
- දරුවෝ දිනපතා නිර්දේශිත කාල සීමාවට අනුව නින්ද ලබා ගනිති.
- දෙමාපියෝ සහ රැකබලාගන්නෝ කෑගැසීමකින් තොර ව දරුවන්ට කාරුණික ව කතා කරති.
- දරුවන්ට ස්වාධීන ව සහ විචාරාත්මක චින්තනයෙන් යුතු ව ඉගෙන ගැනීමට පහසුකම් සලසා ඇත.
සෞඛ්ය ප්රවර්ධන කටයුතු නිසි ප්රමිතියකට අනුව කිරීම සඳහා ප්රජා වෛද්ය, ළමා සහ මානසික වෛද්ය, ළමා වෛද්ය වැනි විශේෂඥ වෛද්යවරුන්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ, පෙර පාසල් සහ මුල් ළමාවිය පිළිබද විශේෂඥයයන්ගේ, ප්රජාවේ, පෙර පාසල් ගුරුවරුන්ගේ දායකත්වයෙන් සකස් කළ ගුරු අත්පොතක් ඇතුළු සන්නිවේදන මෙවලම් පැකේජයක් සෑම පෙර පාසලකට ම ලබා දීමට බලාපොරොත්තු වේ .
■ මෙම සන්නිවේදන පැකේජය මඟින් ඉහත සඳහන් සෞඛ්ය පුරුදු 8 පිළිබඳ ව මොඩුල 8කින් සන්නිවේදනය වේ. දරුවාට සන්නිවේදනය කළ යුතු පියවර ඉතා සරල ව පැහැදිලි කරයි.
■ සාම්ප්රදායික ඉගැන්වීම් ක්රමවලින් බැහැර ව, දරුවාගේ සිත් ගන්නා නිර්මාණශීලී ක්රියාකාරකම් මෙහි අන්තර්ගත වේ.
මෙම ක්රියාවලිය හා බැඳුණු තවත් සුවිශේෂී පැත්තක් වන්නේ එම පුහුණුව ලැබූ ගුරුවරු සහ පුහුණුකරුවන්ගෙන් ලැබෙන ප්රතිචාරයි. බොහෝ ගුරුවරුන් ප්රකාශ කරන්නේ දරුවන්ට පෙර, තමන්ගේ ම සෞඛ්ය, මානසික සුවතාව සහ ආතතිය කළමනාකරණය කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ව මෙම වැඩසටහනින් ලැබුණු මග පෙන්වීම ඉතා අගනා බවයි. “තමන් සුවපත් වූ විට පමණක් අන් අය ව සුවපත් කළ හැකි ය” යන පණිවිඩය මෙහි දී අවධාරණය වන අතර, බොහෝ දෙනකු පවසන්නේ මෙවැනි විද්යාත්මක පුහුණුවක් තමන්ගේ දරුවන්ට පවා කුඩා අවධියේ දී ලබා දීමට නොහැකි වීම පිළිබඳ ව යම් පසුතැවීමක් ඇති වන බවයි. එම නිසා ම මෙම වැඩසටහන පෙර පාසල් පද්ධතියෙන් ඔබ්බට ගොස් සමස්ත සමාජය ම ආවරණය වන පරිදි පුළුල් විය යුතු බවට දැන් විශාල ඉල්ලුමක් පවතී.
මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය දෙස බැලීමේ දී අවධාරණය කරන ප්රධාන පණිවිඩ දෙකක් අප වෙත සමීප වේ.
පළමුවැන්න නම්, පෙර පාසලක් තෝරා ගැනීමේ දී දෙමාපියන් සතු වගකීමයි. එහි දී පෙර පාසලක පවත්වන උත්සව හෝ බාහිර අලංකාරයට වඩා, තම දරුවාට ලැබෙන මානසික නිදහස, සෞඛ්ය සම්පන්න වටපිටාව සහ ගුරුවරුන්ගේ අවධානය පිළිබඳ ව වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතුය.
දෙ වැන්න නම්, දරුවකුගේ ලෝකය සුවපත් කළ හැක්කේ, ඔහු ව රැකබලා ගන්නා ගුරුවරුන් සහ දෙමාපියන් ද සුවපත් මනසකින් සහ නිරෝගී කමකින් යුක්ත වුව හොත් පමණක් බවයි.
අවසාන වශයෙන්,ිසෞඛ්ය ප්රවර්ධන පෙර පාසලක්’ යනු හුදෙක් ගොඩනැගිල්ලක් නො ව, එය රජය, සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය, මුල් ළමාවිය, පූර්ව ළමාවිය, සහ අධ්යාපන ක්ෂේත්ර, ගුරුවරුන් සහ දෙමාපියන් යන සියලු දෙනා ම එක ම අරමුණක් වෙනුවෙන් අත්වැල් බැඳගෙන, දරුවාගේ අනාගතය පෝෂණයෙන් සහ සතුටෙන් පුරවන පොදු වගකීමකි. අපේ දරුවන්ගේ ලෝකය ලස්සන කළ හැක්කේ එවන් සාමූහික මැදිහත්වීමකින් පමණි.
